14° Parçalı az bulutlu

Touman (Teoman) ve Modu (Metehan) Kimdir?

Herkesin Teoman olarak bildiği fakat asıl ismi Touman’dır.  Touman Bilinen ilk  Hun hükümdarıdır. MÖ. 221 ve MÖ. 209 yılları arasında hükümdarlık yapmıştır. Hatta bilinen ilk Türk hükümdarı da denilebilir. Touman hangi yılda Hun hükümdarı olduğu bilinmez fakat MÖ.221yılındaHun hükümdarı olarak biliyoruz. MÖ.209’da Modu (Metehan) babasını öldürüp hükümdar olmuştur. Touman, Çinlilere karşı yenilmişti. Çinli okunuşa göre […]
Kültür ve Sanat - Mart 1, 2021 19:49 A A

Herkesin Teoman olarak bildiği fakat asıl ismi Touman’dır.  Touman Bilinen ilk  Hun hükümdarıdır. MÖ. 221 ve MÖ. 209 yılları arasında hükümdarlık yapmıştır. Hatta bilinen ilk Türk hükümdarı da denilebilir. Touman hangi yılda Hun hükümdarı olduğu bilinmez fakat MÖ.221yılındaHun hükümdarı olarak biliyoruz. MÖ.209’da Modu (Metehan) babasını öldürüp hükümdar olmuştur. Touman, Çinlilere karşı yenilmişti. Çinli okunuşa göre Modu’dur. Eski Türkçe karşılığı Bagatur’dur. Günümüz Türkçesiyle Bahadırdır.

Çin’deki Meng-T’ien denen komutan T’ou-man idaresindeki Hunları sınırlarından uzaklaştırmak için ordu hazırladı. Ordos bölgesi de verimli topraklardı. Kuzeyde ağır kış şartları vardı. Meng- T’ien, Hunları MÖ.215- ve 214 yıllarında Çin sınırından uzaklaştırdı. T’ou-man idaresindeki Hunlar kuzeye doğru gitmişlerdi. Hunlar Çin’in kuzey ve batı bölgelerden çıkıp Moğolistan coğrafyalarına çekilmiştir. Başarı sağlayan Çinli Komutan Meng- T’ien, daha sonra öldürülmüştür.

T’ou-man,  Modu’nun üvey annesinin de entrikasıyla oğlunu Yüe-chih’lere rehin verdi. Üvey ana, kendi oğlunu tahta çıkarmak istiyor ve halk tarafından sevilen Modu’nun yükselişini engellemek istiyordu. Nitekim, Modu kurtuldu ve babası bu duruma şaşırdı. Oğluna 10 bin kişilik süvari okçu birliği tahsis etti.

Modu, Askerlerini iyi disiplin yaratmak istiyordu. Modu, ıslıklı okunu kendi atına doğru attı fakat bazı askerler atmadı ve onları öldürdü. İkinci olarak Modu, kendi eşine oku attı fakat bazı askerler atmadığı için onları da öldürdü. Durumun ciddiyetini askerler anladı. Modu, babasına karşı darbe yaptı ve babasını (T’ou-man’ı) öldürdü. Modu, babasını askerliyle birlikte ok atıp öldürdüler.

Hunlar liderlerine C’han- yü unvanı verir. bu kelimenin anlamı: sonsuzluk, enginlik, genişlik anlamı taşır. Hun kelimesinin anlamı: Hun (kün), kavim ve halk anlamı taşır. Hunlar, ağaç işlemeciliği iyidirler. Maden işlemeciliği de vardır.

Hunların öncesinden bahsetmek gerekirse kısaca şunlardır: Hunların atalarıyla ilgili bilgiler Tarihçilerin de belirttiği gibi MÖ.2255’e kadar geriye götürülür. MÖ.318’e kadar Hunların atalarıyla ilgili bilgiler mevcuttur.  Hun kelimesi ilk kez MÖ.318 Hsiung- nu yani Hun kelimesi görülmüştür. Hsiung-nu ‘nun Hun karşılığına gelmesi MS. 311’de bulunan Soğdça metinden anlaşılmıştır.  MÖ.800’lü yıllarda Çinliler kuzey sınırlarına savunma duvarı yapmışlardır. Çinliler sadece Türklerden değil, Tunguzlardan da korunma amaçlı yapmışlardır.[1] Çinliler, tarih boyunca görüldüğü gibi yerleşik toplum oluşturmuştur. Çinli halklar, ürettikleri ürünler yüzünden sürekli Bozkır halkların hücumuna uğruyordu.

Hunların komşuları şunlardı: Yüe-chih,[2] Tung-hu’lar ( Tunguzlar) ve Ting-ling’lerdir.[3]

T’ou-man dönemi genel olarak şöyle özetleyebiliriz: Çinlilere karşı yenilgi, Çin sınırından Moğolistan Coğrafyasına sürülme, Oğlunu Yüe-chih’lere rehin gönderilme, karısı kendi oğlunu tahta çıkarmak istemesi ve halk tarafından sevilmesine rağmen Modu’yu tahta çıkarmak istememesidir. Modu’nun babasını öldürmesi…

Not: Ejderha olarak bize öğretilen ve Tasvir edilen Asya Hun devletinin bayrağı yoktur. Ne Arkeolojik sonuçlarda ne de Çin kaynaklarında böyle bir bilgi yoktur. Bu bayrak uydurulmuştur. Ejderha bizim motiflerimizde var fakat böyle bir bayrak söz konusu değildir. Bayrak yok fakat tuğlar vardır.  Ejderha daha çok Çin ve diğer uzak doğu ülkelerinin simgesidir. Türklerde de vardır fakat kötülük olarak nitelendirilir.

Asya Hun bayrağına diye tasvir edilen bu resim, bayrak değildir. Yazılı belge veya Arkeolojik kazılarda da yoktur. Aynı şekilde Uygurlar, Avrupa Hun, Batı Hun ve Göktürk bayrağı da yoktur.

Kurt başlı tuğlar vardır.

Eskiden bayrak değil tuğlar vardır. 16 Türk devlet masalını da inanmayın. Akkoyunlular, Karakoyunlular, Safeviler, Memlükler, Tolunoğulları, Türkiye Selçukluları devletler vardır.

Modu ile ilgili bilgiler cuma günü devam… yani Metehanla ilgili…

[1] Ahmet Taşağıl, Kök Tengri’nin Çocukları, İstanbul: Bilge Kültür Sanat yayınları, Mayıs 2018, s. 54

 

[2] Yüeçiler, Hint Avrupalı olarak düşünülür. Tam olarak kim oldukları belli değildir. Alman Tarihçi: Otto Frank, Yüeçileri Toharlılar olarak adlandırır.

[3] Taşağıl, a.g.e. s. 54  bkz. Ahmet Taşağıl, Bozkırların ilk İmparatorluğu Hunlar, İstanbul: Yeditepe yayınevi, 2020, s. 51-60

 

Yararlanılan Kaynaklar: Taşağıl, Ahmet, Kök Tengri’nin Çocukları, İstanbul: Bilge Kültür- Sanat yayınları, Mayıs 2018

Taşağıl, Ahmet, Bozkırların İlk İmparatorluğu Hunlar, İstanbul: Yeditepe yayınevi, 2020

tr.wikipedia.org/wiki/Yüeçiler,

Baykuzu, Tilla Deniz, (2020), Asya Hunları, Editör: Muhammet Bilal Çelik,  İslam Öncesi Türk Tarihi ve Kültürü,  Nobel yayınları, Ankara, 2020, ss. 21-40

Bu haber 203 kez okundu.
Kültür ve Sanat - 19:49 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.

YAZARLARIMIZ

  • Ordu Ulubey İlçesinin Kurucusu Çepni Uluğ Bey’in Mezarı Bulundu !

    Ordu iline bağlı Ulubey ilçesinin kurucusu Uluğ Bey’in mezarı Prof. Dr. Necati DEMİR’in araştırmaları sayesinde bulundu. Bu çok sevindirici haber bölgemizin yerel tarihinin aydınlanması açısından çok çok önemlidir. TC Kültür ve Turizm Bakanlığı sitesinde yer alan bilgilere göre Ulubey ilçesi, veba hastalığı nedeniyle Ordu Gölköy ilçesinin Şimşirlik köyünden gelenlerin kurduğu bir ilçedir. Verilen bilgilere göre […]
  • “Abdullah Avcı bu anlayıştan vazgeç.”

    Süper ligin 35. haftasında Trabzonspor, kendi evinde Hatayspor ile 1-1 berabere kaldı. Berabere kalmasının sebepleri: Abdullah Avcı’nın 1-0’a yatması, Trabzonsporlu futbolcuların vakit geçirme anlayışı, kural doğru fakat her zaman tekrarlanıyor mu? hayır. Yani hakemin de etkisi var. Maçın gollerini Djanny ve Boupendza (P) attı. Trabzonspor ve Hatayspor maç boyunca çok etkili olamadı. Trabzonspor’un 1-0’dan sonra […]
  • Şalpazarı Tarımının Yıllar İçerisinde Değişimi

    Yücel KAYA Tarım veya ziraat, bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi, bunların kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, bu ürünlerin uygun koşullarda muhafazası, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanmasını ele alan bilim dalıdır. Diğer bir ifade ile insan besini olabilecek ve ekonomik değeri olan her türlü bitkisel-hayvansal ürünün bakım, besleme, yetiştirme, koruma ve mekanizasyon faaliyetlerinin tamamı ile durgun sularda veya […]
  • Gazeteci-Haberci Parti ve Kişi Kalemşörlüğü Yapmamalı ! Toplum Zedelenmemeli #susamam

    Umudumuz odur ki toplum önünde görünen bu şahsiyetler aklını başına devşire. Habercilik ve gazetecilik ile uğraşan insanların isimleri çoğu zaman yayın yaptıkları mecralarla bütünleşir. Özellikle küçük yörelerde kişi ile elinde tuttuğu mecra hemen hemen aynı olguları, aynı çizgiyi temsil eder. Şöyle ki: Kişinin bireysel olarak söyledikleri, bireysel olarak sosyal medyasından yaptığı paylaşımlar onun gazeteci-haberci kimliği […]
  • TRABZONSPOR’UN KOZU MESUT ÖZİL

    Fenerbahçe için ligin en zorlu deplasmanı kuşkusuz Trabzon deplasmanıdır. Ligin bitimine 15 maç kala 26.ncı haftanın zorlu maçı bu gün 19.00 da Trabzon’da oynanacaktır. Galatasaray ve Beşiktaş maçlarına oranla Fenerbahçe maçları hep farklılık yaratmıştır. 1974 – 75 ten bu yana en çok konuşulan, mücadelesi bol, kıran kırana geçen maçlar olmuştur. Bu akşam da öyle olacaktır. […]

HABER LİSTESİ

  • 01
    “Abdullah Avcı bu anlayıştan vazgeç.”
    Süper ligin 35. haftasında Trabzonspor, kendi evinde Hatayspor ile 1-1 berabere kaldı. Berabere kalmasının sebepleri: Abdullah Avcı’nın 1-0’a yatması, Trabzonsporlu futbolcuların vakit geçirme anlayışı, kural doğru fakat her zaman tekrarlanıyor mu? hayır. Yani hakemin de etkisi var. Maçın gollerini Djanny ve Boupendza (P) attı. Trabzonspor ve Hatayspor maç boyunca çok etkili olamadı. Trabzonspor’un 1-0’dan sonra […]
  • 02
    “MÖ.31 ve MS.13 Yılları Arasında Tahta Geçen Asya Hun Hükümdarları:”
    Hu-han-ye öldükten sonra devletin başına MÖ.31’de “Fu-chu-lei jo-ti” ünvanlı Chü-mo-ch’e geçmiştir. Bu hükümdar, 10 yıl tahtta kalmıştır. 10 yıl içerisinde herhangi bir akınlar yoktur. Daha çok devletin idare sistemiyle uğraşmıştır. Devleti teşkilatlandırmaya ve toparlamaya çalışmıştır. Üvey annesi Wang Chao-chün’ü kendine eş yapmıştır. MÖ.28’de Hun beyi elçilik göreviyle Çin’e yollandı. Bu bey, ülkesine dönmek istemedi. Han […]
  • 03
    “Trabzonspor-Hatay Maçı”
    Süper ligin 35. haftasında Trabzonspor, kendi evinde Hatayspor ile oynayacak. Maçın yarın 16.00’da başlayacak. Maçın hakemi Zorbay küçük olacak. Trabzonspor’da Victor Hugo cezalı olduğu için oynamayacak. Yunus ve Trondsen de olmayacak. Yarın ki maçta yine Ekuban da olmayabilir. Hatayspor’da ise, Selim Ilgaz ve Akintola olmayacak. Trabzonspor ve Hatayspor tarihte 2. kez karşılaşacaklar. İlk maçı Trabzonspor […]
  • 04
    “Asya Hun Devletinde Hu-han-ye MÖ.58-31) ve Chih ch’i (MÖ.54-36)Dönemi:”
    Asya Hun devleti, Doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrılmıştı. MÖ.51’de Hu-han-ye Çin’deki Han hanedanına bağlandı. Bazı batı bölgelerinde yaşayan küçük devletler de yavaş yavaş Çin’e bağlanıyor. Chih-chih ise, Kuzey Moğolistan’da hüküm sürüyor fakat ağır şartlar olduğu için ili ırmağı vadisine göçmüştür. Burada Wusunlar vardır. Çinliler, strateji uygulayarak Hu-an-ye’nin elçisine Chih-chih elçisine göre daha çok […]
  • 05
    “Trabzonspor yine beraberlik aldı.”
    Süper ligin 33. haftasında Trabzonspor, deplasmanda Rizespor ile 0-0 berabere kaldı. Trabzonspor’da Victor Hugo 86.dakikada kırmızı kart gördü. Trabzonspor, 10 kişi kalana dek Rizespor’u karşı üstünlük kurdu fakat çok net pozisyonlara giremedi. İlk yarıda Trabzonspor’un 3 pozisyonu vardı fakat Rize kalecisi topları kurtardı. Rizespor sadece duran toplardan etkili olmaya çalıştı fakat onlar da gol atamadı. […]

VİDEO GALERİSİ

E-BÜLTENE KAYIT OL

Bültenimize kayıt olarak son gelişmelerden anında haberdar olabilirsiniz.