Parçalı bulutlu

Prenatal tanı (anne karnında tanı) nedir?

Prenatal Tanı Genel Kavram olarak henüz doğmamış bebeğe ait sorunların anne karnında iken tanınması olarak düşünülebilir. Henüz doğmamış bebeğe …
Sağlık - Ocak 11, 2021 15:24 A A

Prenatal Tanı Genel Kavram olarak henüz doğmamış bebeğe ait sorunların anne karnında iken tanınması olarak düşünülebilir. Henüz doğmamış bebeğe ait anomali ya da hastalıkların tanısı özellikle son zamanlarda mühendislik bilimindeki gelişmeler ve tıptaki gelişmeler sayesinde daha çok ilgilenilen ve beklentilerin yükseldiği bir alan haline gelmiştir. Henüz doğmamış bebeğin (fetüs) sahip olduğu sorunları tespit etmenin bize faydası, eğer sorun anne karnında tedavi edilebilen bir sorun ise anne karnında müdahale fırsatı yakalamak, doğduktan sonra acil müdahale edilerek tedavi edilmesi gereken bir hastalık ise doğumda bu acil müdahale koşullarını hazırlamak ve planlı doğum yaptırmak, yaşamla bağdaşmayacak bir sorun ise gebeliğin sonlandırılmasının tartışılması için fırsat sağlamaktadır.

Prenatal Tanı Nasıl Yapılır?

Prenatal tanı için bugün sahip olduğumuz pek çok tanı metodu mevcuttur. Bunların bir kısmı annede hiç rahatsızlık ve risk olmadan gerçekleştirilen yöntemlerle (non invaziv prenatal tanı) gerçekleştirilirken, bir kısmı anne ve bebek için risk oluşturabilecek (invaziv) tanı yöntemleridir. Bu makalede anne karnında tanıda kullandığımız non invaziv yöntemler kısaca anlatılacaktır.

Prenatal Tanı (anne karnında tanı)’da Gebelik Ultrasonografisi, Ultrasonografi cihazı, hastanın vücuduna probları sayesinde ses dalgaları göndererek ve geri gelen sesin özelliklerini dikkate alarak çalışan bir sisteme sahiptir. Gönderilen ve geri gelen ses dalgaları sayesinde dokuların birbirinden ayrımları ve bu şekilde organların değerlendirmeleri yapılabilmektedir. Hamilelikte ultrasonografi bizim en çok kullandığımız non invaziv tanı yöntemidir. Hamilelikte bakılan ultrasonografi sayesinde gebeliğin farklı dönemlerinde farklı sorunları tespit etmek mümkündür. Örneğin gebeliğin başında yapılan hamilelik ultrasonografisi ile gebeliğin rahim içerisinde mi yoksa rahimin dışında (dış gebelik: ektopik gebelik) mı olduğu, bebek sayısı (tek ya da çoğul gebelik), kalp atımlarının olup olmadığı, gebelik yaşı ile bebeğin yaşının uyumlu olup olmadığı (dating), gebelikte sorun oluşturabilecek jinekolojik bir sorun (miyom, kist vb) olup olmadığı hiç net olarak anlaşılabilir. Ayrıca gebeliğin ilk üç ayında yapılan ultrasonografi ile fetüse ait büyük yapısal anomalilerr (kafa içi, merkezi sinir sistemi, büyük kalp ve göğüs kafesi anomalileri, karın ön duvarı gelişimine ait anomaliler, böbrek ve idrar yollarına ait anomaliler vb.) tanınabilir.

Gebeliğin ileri haftalarında yine gebelik ultrasonografisi -ya da ayrıntılı ultrasonografi olarak da isimlendirilmektedir- bebeğe ait yapısal sorunların büyük bir kısmı tespit edilebilmektedir. Gebelik ultrasonografisi ayrıca anne karnındaki bebeğin gelişiminin akranlarına göre uygun olup olmadığı (fetal gelişim kısıtlılığı ya da fetusun iri olması) da tespit edilebilir ve ona göre gebeliğin yönetimi için fırsat sağlar. Gebelik ultrasonografisi ile tüm yukarıda anlatılanlara ilave olarak bebeğin eşine (plasenta) ait patolojiler (plasentanın aşağı yerleşimli (previa) olup olmadığı, invazyon anomalisi (plasenta accreata, increata, percreata) olup olmadığı anlaşılabilir. Bebeğin suyunun (amniyon mayii) az (oligohidramniyoz) ya da fazla olması da gebelik ultrasonografisi ile tanınabilen bir durumdur. Gebelik ultrasonografisinde ayrıca erken doğum açısından gebeliğin riskli olup olmadığı hakkında da rahim ağzı uzunluğu ölçülerek öngörüde bulunabilir ve buna göre erken doğum olmasını engellemek için tedbirler alınabilir. Ultrasonografi, yukarıda da anlatıldığı gibi anne karnındaki bebeğin (fetüs) muayenesinde en çok kullanılan ve oldukça yararlı bir tanı aracıdır. Şekil 1’de gebelik ultrasonografi’sine ait bazı görseller sunulmuştur.

Prenatal Tanı (anne karnında tanı)’da Renkli Doppler Ultrasonografi.

Renkli doppler ultrasonografi, gebelikle kullanılan invaziv yöntemlerin yine en sık kullanılanlarından birisidir. Teknik olarak Renkli doppler ultrasonografi tıpkı ultrasonografi gibi ses dalgaları ile çalışmaktadır. Renkli doppler ultrasonografi, hareket eden yapıların hızını ölçerek bize hesaplanmış olarak vermektedir. Bu sayede hem akan sıvının özellikleri (içeriğinin yoğunluğu) hem de içinden geçtiği damarların akıma karşı dirençleri hakkında fikir sahibi olunabilmektedir.

Renkli doppler ultrasonografi ile bebekteki hangi sorunla tespit edilebilir?

Gebelikte bakılan renkli doppler ultrasonografi ile bebeğin göbek kordonundaki kan akım profili hakkında bilgi sahibi olunabilir. Göbek kordonundaki kan akımı, bebeğe ihtiyacı olan temel madde temininde zorluk yaşanıyorsa (örneğin plasental yetmezlik gibi) fetüs kendisine gelen oksijen ve besinleri hayati organlarına göndermek amacıyla kendi vücudundaki kan akışını yeniden düzenlemekte (redistrubisyon) ve bu durum renkli doppler ultrasonografi ile anlaşılabilmektedir. Plasental yetmezliğe bağlı fetal gelişim kısıtlılığında bebeğin göbek kordonundaki kan akışına karşı direnç artışı, beyin gelişimin devam ettirilmesi amacıyla beyni besleyen kan damarlarında direnç azalması doppler ultrasonografi ile tespit edilerek, bebeğin gelişimin geri olmasının nedeni de aydınlatılabilmiş olmaktadır.

Gebelikte renkli doppler ultrasonografi ile bebekte kansızlık (anemi) olup olmadığı da büyük bir doğruluk oranı ile non invaziv olarak tanınabilir. Anemi (kansızlık) durumunda damarların içerisinde dolaşan kanın yoğunluğu azalacağı için akış hızı da artmış olacaktır. Renkli doppler ultrasonografi ile beyni besleyen damarlarda akan kanın akış hızı ölçülerek ve normal bebeklerin akış hızı ortalmaları ile karşılaştırılarak bebekte kansızlık olup olmağını anlamak mümkün olmaktadır. Bu durum kan uyuşmazlığı ya da bebekte kansızlık yapan Parvovirus enfeksiyonu gibi durumlarda bebeğin durumu iyice kötüleşmeden tanı konmasını ve anne karnında müdahale edilerek (anne karnında fetal kan transfüzyonu) bebeğin hayatta kalmasına fırsat tanımaktadır.

Prenatal Tanı (anne karnında tanı)’da Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI)

Gebelikte ultrasonografinin yetersiz kaldığı bazı durumlarda özellikle kafa içi dahil yumuşak dokuya ait anomalilerin tanısında Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRI) yardımcı olmaktadır. Ultrasonografik görüntüleme ses dalgaları ile çalıştığı için, ses dalgalarının geçişinin zor olduğuobezitee, geçirilmiş karın içi ameliyatlar, inlemeye hedef olan dokunun ses dalgalarının ulaşımında zorluklar ya da bebeğin kafa içi yapılarının görüntülenmesinde kafatası kemiklerinin ses dalgalarının geçişinde zorluk oluşturması gibi nedenler ile, yumuşak doku içerisindeki patolojilerin daha iyi değerlendirilebilmesi amacıyla MRI, ultrasonografiye üstün görünmektedir. Böyle durumlarda, görüntüleme olarak ultrasonografiye üstünlüğünden, radyoaktivite riski barındırmamasından dolayı da Bilgisayarlı Tomografi’ye üstünlük taşımaktadır. İhtiyaç halinde hem anne karnındaki bebeğin, hem bebeğe ait plasentanın hem de bazı durumlarda anneye ait patolojilerin tanısı amacıyla MRI ilave tanı desteği sağlamaktadır.

Bu haber 31 kez okundu.
Sağlık - 15:24 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.

YAZARLARIMIZ

  • Ordu Ulubey İlçesinin Kurucusu Çepni Uluğ Bey’in Mezarı Bulundu !

    Ordu iline bağlı Ulubey ilçesinin kurucusu Uluğ Bey’in mezarı Prof. Dr. Necati DEMİR’in araştırmaları sayesinde bulundu. Bu çok sevindirici haber bölgemizin yerel tarihinin aydınlanması açısından çok çok önemlidir. TC Kültür ve Turizm Bakanlığı sitesinde yer alan bilgilere göre Ulubey ilçesi, veba hastalığı nedeniyle Ordu Gölköy ilçesinin Şimşirlik köyünden gelenlerin kurduğu bir ilçedir. Verilen bilgilere göre […]
  • “Trabzonspor Kolay Kazandı”

    Süper ligin 20. haftasında Trabzonspor, Konyaspor’3-1 mağlup etti. Trabzonspor gollerini Newakame, Flavio ve Djanny attı. Konyaspor’un golünü Shengelia attı. Trabzonspor Abdülkadir Ömür maalesef sakatlandı ve sezonu kapattı. Abdülkadir Ömür’ün Fibula kemiğinde kırık tespit edildi. Trabzonspor hem sevindirdi fakat Abdülkadir Ömür’ün sakatlanması üzmüştür. Maçtan önceki yazımda “maçtan en az 3 gol çıkacak” demiştim. Çünkü Konyaspor ofansif […]
  • Şalpazarı Tarımının Yıllar İçerisinde Değişimi

    Yücel KAYA Tarım veya ziraat, bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi, bunların kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, bu ürünlerin uygun koşullarda muhafazası, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanmasını ele alan bilim dalıdır. Diğer bir ifade ile insan besini olabilecek ve ekonomik değeri olan her türlü bitkisel-hayvansal ürünün bakım, besleme, yetiştirme, koruma ve mekanizasyon faaliyetlerinin tamamı ile durgun sularda veya […]
  • Atamızın Işığında

    “Biz Türkler, bütün tarihimiz boyunca hürriyet ve istiklale timsal olmuş bir milletiz.” Bu sözlerin sahibi, ulu önderimiz, başbuğumuz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ümüzdür. Hiç şüphesiz onun damarlarında akan kan, hissettiği duygular ve düşündüğü şeyler asırlar öncesinin Oğuz’uyla, Bilge’siyle, Kültegin’iyle, Kürşat’ıyla aynı idi. Yok olmakta olan, eriyen bir milleti hatta milli bir şuuru yeniden canlandırdı. Sözün özü, […]
  • Gazeteci-Haberci Parti ve Kişi Kalemşörlüğü Yapmamalı ! Toplum Zedelenmemeli #susamam

    Umudumuz odur ki toplum önünde görünen bu şahsiyetler aklını başına devşire. Habercilik ve gazetecilik ile uğraşan insanların isimleri çoğu zaman yayın yaptıkları mecralarla bütünleşir. Özellikle küçük yörelerde kişi ile elinde tuttuğu mecra hemen hemen aynı olguları, aynı çizgiyi temsil eder. Şöyle ki: Kişinin bireysel olarak söyledikleri, bireysel olarak sosyal medyasından yaptığı paylaşımlar onun gazeteci-haberci kimliği […]

HABER LİSTESİ

VİDEO GALERİSİ

E-BÜLTENE KAYIT OL

Bültenimize kayıt olarak son gelişmelerden anında haberdar olabilirsiniz.