11° Açık

Otomobilde ÖTV düzenlemesi ne anlama geliyor?

Cumhurbaşkanı kararıyla, ‘cari açığa olumsuz tesir eden araba ithalatının azaltılması, yerli üreticinin desteklenmesi için’ lüks ithal arabalarda …
Ekonomi - Ağustos 31, 2020 20:48 A A

Cumhurbaşkanı kararıyla, ‘cari açığa olumsuz tesir eden araba ithalatının azaltılması, yerli üreticinin desteklenmesi için’ lüks ithal arabalarda ÖTV oranı artırıldı.

Kelam konusu değişikliğe ait değerlendirmelerde bulunan Vergi Uzmanı Dr. Ozan Bingöl, şu tabirleri kullandı:

“Resmî Gazete, 2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunda belirtilen ulusal bayram ve genel tatil günleri dışında her gün yayımlanır. Fakat hizmetin gerektirdiği hallerde ulusal bayram ve genel tatil günlerinde de Resmî Gazete yayımlanır. Resmi Gazetenin Yayımlanmasına ait adap ve asıllar ‘Resmî Gazete Hakkında Cumhurbaşkanı Kararnamesi’ ile düzenlenmiştir. 

Gece saat 4.30’da Resmî Gazete sayfasına baktığımda, ’30 Ağustos 2020 Zafer Bayramı’nda Resmî Gazete yayımlandığına nazaran demek ki hizmetin gerektirdiği değerli bir durum kelam konusu olmuş.’ diye düşündüm. Resmî Gazeteyi açınca Zafer Bayramında Resmi Gazete yayımlanmasını zarurî kılan durumun motorlu taşıtlarda ÖTV düzenlemesi ve eğitim hizmetlerinde KDV indirimi olduğunu gördüm.

Anlayacağınız 2429 sayılı Kanuna nazaran, genel yordam olarak, yayımlanmaması öngörülen Resmî Gazete hizmetin gerektirdiği durum nedeniyle Zafer Bayramında da yayımlanmış. Bahis vergi olunca ulusal bayram dinlenmiyor. Latife bir yana, aşağıda motorlu taşıtlarda ÖTV düzenlemesinin ne manaya geldiğine, motorlu taşıtlar üzerinden alınan ÖTV’nin vakit içindeki gelişimine yer vereceğim.

Yapılan ÖTV düzenlemesi neyi değiştirdi? Değişiklik hangi tıp araçları nasıl tesirler? İkinci el araçlar bu durumdan nasıl etkilenir? Motorlu taşıtlar ÖTV gelirlerini artırıcı tesirde bulunur mu? Yapılan düzenlemede güdülen temel amaç nedir? üzere sorulara karşılık aradım.

Motorlu taşıtlar üzerinden ne kadar ÖTV tahsil ediliyor?

ÖTV, yani “Özel Tüketim Vergisi” (“Excise duty” veya “special consumption tax”)  tüm dünyada olduğu üzere Türkiye’de değerli bir vergi kalemidir. Vergi sistemi gelişmiş ülkeler ÖTV’yi fiskal hedefler yanında,  çevreyi, sıhhati, gençliği korumak hedefiyle ve bilhassa lüks eserleri daha yüksek vergilemek için kullanmaktadırlar. ÖTV Türkiye’de daha çok mali hedeflerle, bütçe muhtaçlıkları için kullanılmaktadır.

Özel tüketim vergisi verimli ve yönetimi kolay bir vergidir. Mali manada anesteziktir. Az sayıda mükelleften tek kademeli olarak alınır. Mükellef kümeleri büyük ve kurumsal nitelikli olduğu için tahsilatı yüksek, kayıp ve kaçağı azdır. Bu nedenle özel tüketim vergileri öteden beri vergi yönetimlerinin gözdesi bir vergi olmuştur. Türkiye’de ise ÖTV’nin çok daha müstesna bir yeri vardır.

Toplam vergi gelir gerçekleşmeleri içinde ÖTV gelirleri ortalama %25’lik hisseye sahiptir. Öteki bir deyişle tahsil edilen her 100 TL verginin 25 TL’si ÖTV’den gelir. 2019 yılında 147.1 milyar TL ÖTV geliri tahsil edildi. Bunun 13.8 milyar TL’si Motorlu taşıtlar üzerinden alınan ÖTV idi. 

2020 yılında ise motorlu taşıtlar üzerinden tahsil edilen ÖTV fiyatları adeta şahlandı. Aşağıdaki tablodan da görüldüğü üzere Ocak-Temmuz 2020 vergi gerçekleşmelerine göre ilk yedi ayda 16 milyar TL motorlu taşıt ÖTV’si tahsil edildi. 2020 yılı bütçe gayesi olan 18.9 milyar TL’lik meblağın %85’i birinci yedi ayda aşıldı.

30 Ağustos 2020 tarihinde yapılan ÖTV düzenlemesi ile ne değişti?

30 Ağustos 2020 tarih ve 31229 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile ÖTV II sayılı Listede değişiklik yapıldı. Yapılan değişikliğin anlaşılması için öncelikle nelerin değiştiğini görmek gerekir. Aşağıda yapılan değişiklik verilmiştir:

Üstteki tabloya nazaran yapılan ÖTV düzenlemesi özetle aşağıdaki değişiklikleri yapmıştır:

Artan dolar kuru ve buna bağlı olarak yükselen araba fiyatları nedeniyle en alt ÖTV dilimine girebilecek araç sayısı azalmış idi. Düzenleme ile %45 ve %50 ÖTV matrahı kapsamına girebilecek arabaların artırılmasına yönelik bir dilim matrah artışı yapılmıştır. Bu düzenleme evvelki, artan araç fiyatları nedeniyle lisana getirilen “Gizli ÖTV zammı” tenkitlerinin bir modül olsun azaltılması kelam konusu olabilecektir. Lakin, yapılan dilim matrah artışı arabalarda kur ve enflasyondan kaynaklı fiyat artışını karşılamaktan uzak görünmektedir. Bu nedenle 1600 cm³ araçlardaki “gizli ÖTV artışı” kısmi olarak telafi edilmiştir. 1600 cm³’ün altındaki araçlarda ÖTV matrahı 120.000 TL’nin üzerindeki araçlar için %60 olan ÖTV oranı, matrahı 130.000 bin üzeri araç olarak değiştirilmiş lakin oran %80’e  çıkarılmıştır. Bunun manası 30 Ağustos öncesinde ÖTV matrahı 135.000 TL olan bir araçta ÖTV oranı %60 iken artık %80 olmuştur. Elektrikli ve elektriksiz silindir hacmi 1600 cm³ üzerindeki tüm araçlarda ÖTV oranları artırılmıştır. ÖTV oranları artırılırken matrah dilimleri değiştirilmemiştir. Bunun manası bu segmentteki araçlarda “Gizli ve Açık ÖTV zammı” birlikte gerçekleşmiştir.

Düzenlemenin gayesi nedir?

Düzenlemeyi yapanların bu türlü bir düzenlemeyi niye yaptıkları sorusunun karşılığı, düzenlemenin mümkün tesir ve sonuçları üzerinden cevaplanabilir. Düzenleme daha çok yerli üretim düşük fiyatlı araçlarda düşük ÖTV uygulamasının kapsamını genişletirken, bilhassa ithal edilen lüks ve yüksek silindir hacmine sahip araçlarda ÖTV oranını artırmaktadır. Lüks araçlarda ÖTV matrah dilimleri artırılmayarak birebir zamanda gizli (örtülü) ÖTV zammı da yapılmaktadır. Bu haldeki düzenleme, tüketici tercihlerinin yerli üretim araçlara yönlendirilmesi, ithal araç talebinin kısılması maksadını gütmektedir. Bu tarafı ile düzenlemede cari açık dertlerinin kıymetli bir rol oynadığını söylemek mümkündür.

Lakin cari açık konusunda bu kadar hassas olan üst seviye yöneticilerin yüzbinlerce dolar yahut avro karşılığı alınan makam araçları konusunda da biraz baş yormalarında yarar var diye düşünüyorum. Yapılan düzenleme ile tıpkı vakitte vergi gelirlerinde de bir artış olması beklenebilir. Bu istikametiyle de düzenlemenin bir boyutu da bütçeye gelir elde etmek olarak kıymetlendirilebilir.

Düzenleme ikinci el araçları nasıl tesirler?

ÖTV artışları ikinci el araçların kıymetini artırır. Birinci el aracın fiyatını artıran her öge, ikinci el fiyatını da paralel halde üst taşır. Düzenlemenin ikinci el araç üzerindeki tesiri ise, düzenlemenin hangi araba segmentindeki fiyatlara nasıl yansıyacağı ile direkt alakalıdır. %45’lik ÖTV dilimine giren araçların kapsamının genişletilmesi bu segmentteki ikinci el fiyatlarındaki artışı en azından frenleyici bir tesir yapabilir. Zira, ÖTV düzenlemesinin bu araç fiyatlarını azaltıcı tesiri çok sonlu kalacaktır. Meğer ÖTV artışları, yüksek silindir hacimli, lüks araçlarda ÖTV ve ÖTV artışından kaynaklı KDV tesiri nedeniyle yüksek fiyat artışı manasına gelecektir. Bu ise bu kategorideki ikinci el arabada fiyat artışı manasına gelir. ise ikinci el fiyatlarının artmasını beklemek kelam konusu olacaktır.

Arabalarda vergi kaynaklı olarak fiyatlar ne kadar artar?

Bu hususta fikir vermesi için ÖTV matrahı üzerinden değişik fiyatlı arabaların vergileri aşağıda öncesi ve sonrası ile sunulmuştur:

30 Ağustos öncesi araba alım mukavelesi imzalayanlar için ÖTV artışı ne manaya geliyor?

30 Ağustos 2020 tarihinde yayımlanan ve yayımı tarihinde yürürlüğe giren ÖTV düzenlemesi bu tarihten sonra araç alacak herkesi etkileyecek. Pekala, araç alımı konusunda kontrat yapmış, sipariş vermiş olanların durumu ne olacak? Bu hususta araç satıcıları ile yapılan kontrata bakmak lazım. Lakin araç satış kontratlarında aracın teslimine kadar gelecek vergi artışlarının alıcıya yansıtılacağına ait kararlar yer aldığı herkesin malum. Buradan çıkan sonuç, bu ÖTV artışı sonuçta sonuncu tüketiciye yansıyacak.

ÖTV düzenlemesi engelliler için kelam konusu olan istisna araç uygulamasını nasıl tesirler?

Kuralları sağlayan engellilere ÖTV’den istisna araç satışında aracın vergiler dahil bedeline yönelik limit kelam bahsidir. 2020 yılı için engellilerin ÖTV’den istisna olarak alabilecekleri araçlar için fiyat hududu 303.200 TL’dir. Bu fiyata, hesaplanması gereken özel tüketim vergisi ve başka her türlü vergiler dahildir. Kelam konusu hudut 2019 yılında 247.400 TL olarak belirlenmiş idi. ÖTV düzenlemesi sonrası bilhassa ÖTV oranı artırılan araçlar nedeniyle engellilerin istisna kapsamında alabilecekleri araç kapsamı epeyce darılmıştır.

Sonsöz, Bayramlarda vergi muştusu yahut sürprizlerine alışmalıyız artık. Evvelce olduğu üzere, bugün milli/dini bayram Resmi Gazeteye bakmama gerek demiyorum artık. Hatta bilhassa nasıl bir müjde, sürpriz var diye bakıyorum.

ÖTV, dolaylı bir vergi. Her geçen gün vergi gelirleri içindeki oranı artıyor. Başka dolaylı vergi ve vergi gibisi ögeler vergi sistemimizi daha da adaletsiz hale getiriyor. Bahsin günlük tesirleri yanında uzun vadeli tesir ve sonuçlarını da tartışmak, vergi siyasetlerine daha geniş bakış açısı ile yaklaşmak zorundayız. Yoksa, kolay vergicilik, günlük muhtaçlığa nazaran değişen düzenlemeler girdabında sürüklenir gideriz.”

Yazının tamamını okumak için tıklayınız.

Bu haber 53 kez okundu.
Ekonomi - 20:48 A A
BENZER HABERLER

YORUM BIRAK

YORUMLAR

Hiç yorum yapılmamış.

YAZARLARIMIZ

  • Ordu Ulubey İlçesinin Kurucusu Çepni Uluğ Bey’in Mezarı Bulundu !

    Ordu iline bağlı Ulubey ilçesinin kurucusu Uluğ Bey’in mezarı Prof. Dr. Necati DEMİR’in araştırmaları sayesinde bulundu. Bu çok sevindirici haber bölgemizin yerel tarihinin aydınlanması açısından çok çok önemlidir. TC Kültür ve Turizm Bakanlığı sitesinde yer alan bilgilere göre Ulubey ilçesi, veba hastalığı nedeniyle Ordu Gölköy ilçesinin Şimşirlik köyünden gelenlerin kurduğu bir ilçedir. Verilen bilgilere göre […]
  • “Gençlerbirliği- Trabzonspor”

    Süper ligin 21. haftasında Trabzonspor yarın Ankara deplasmanında yarın Gençlerbirliği ile oynayacak. Maç saat: 16.00’da başlayacak. Maçın hakemi Mustafa Öğretmenoğlu olacak. Maçın hakemi maalesef kötü hakemdir. Karagümrük- Galatasaray maçında çok kötü hakemlik yapmıştı. Geçen sene yine bu hakem, Kayserispor- Galatasaray maçında da kötü hakemlik yapmış birisidir. Bu hakem, Galatasaray’a karşı bir hissi olduğu bellidir. Bu […]
  • Şalpazarı Tarımının Yıllar İçerisinde Değişimi

    Yücel KAYA Tarım veya ziraat, bitkisel ve hayvansal ürünlerin üretilmesi, bunların kalite ve verimlerinin yükseltilmesi, bu ürünlerin uygun koşullarda muhafazası, işlenip değerlendirilmesi ve pazarlanmasını ele alan bilim dalıdır. Diğer bir ifade ile insan besini olabilecek ve ekonomik değeri olan her türlü bitkisel-hayvansal ürünün bakım, besleme, yetiştirme, koruma ve mekanizasyon faaliyetlerinin tamamı ile durgun sularda veya […]
  • Atamızın Işığında

    “Biz Türkler, bütün tarihimiz boyunca hürriyet ve istiklale timsal olmuş bir milletiz.” Bu sözlerin sahibi, ulu önderimiz, başbuğumuz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ümüzdür. Hiç şüphesiz onun damarlarında akan kan, hissettiği duygular ve düşündüğü şeyler asırlar öncesinin Oğuz’uyla, Bilge’siyle, Kültegin’iyle, Kürşat’ıyla aynı idi. Yok olmakta olan, eriyen bir milleti hatta milli bir şuuru yeniden canlandırdı. Sözün özü, […]
  • Gazeteci-Haberci Parti ve Kişi Kalemşörlüğü Yapmamalı ! Toplum Zedelenmemeli #susamam

    Umudumuz odur ki toplum önünde görünen bu şahsiyetler aklını başına devşire. Habercilik ve gazetecilik ile uğraşan insanların isimleri çoğu zaman yayın yaptıkları mecralarla bütünleşir. Özellikle küçük yörelerde kişi ile elinde tuttuğu mecra hemen hemen aynı olguları, aynı çizgiyi temsil eder. Şöyle ki: Kişinin bireysel olarak söyledikleri, bireysel olarak sosyal medyasından yaptığı paylaşımlar onun gazeteci-haberci kimliği […]

HABER LİSTESİ

VİDEO GALERİSİ

E-BÜLTENE KAYIT OL

Bültenimize kayıt olarak son gelişmelerden anında haberdar olabilirsiniz.